12.27.2021 | "Sotrovimab กับ Omicron และความหวังของผู้ที่ไม่ตอบสนองต่อวัคซีน"
🤵 ปัจจุบันเรามีการใช้ monoclonal antibody (antibody cocktail) ซึ่งควรจะต้องรีบใช้ตั้งแต่ระยะแรกๆ เพื่อป้องกันไม่ให้มีอาการรุนแรงได้
ส่วนของไวรัสจะมี spike protein มีไว้เพื่อจับกับผิวเซลส์จะได้เข้าไปในเซลส์ของคนเรา ลักษณะคล้ายๆมือตั้งแต่ช่วงข้อมือขึ้นไปถึงปลายนิ้ว ตัว monoclonal antibody จะไปจับกับ receptor binding domain เปรียบเหมือนส่วนของมือ เพื่อให้ spike protein ไม่สามารถไปจับกับผิวเซลส์ได้ ซึ่งเรียกว่า Angiotensin-convertion enzyme 2 หรือ S2 แต่ถ้า spike protein เปลี่ยนแปลงรูปร่างหน้าตาไป เช่น เบต้า Omicron antibody เข้าไปจับไม่ได้ spike protein ก็ไปจับกับผิวเซลส์ของคนได้อยู่ดี
จึงเป็นที่มาของการทดลอง พบว่า antibody ทุกตัวที่มีอยู่ไม่สามารถป้องกันตัว Omicron ได้ แต่มาเจอตัวหนึ่งที่พัฒนาตั้งแต่สายพันธุ์ SARS-CoV-1 (เป็นไวรัสซาร์ ช่วงที่ระบาดที่ฮ่องกง) เขานำเอา antibody ของคนที่หายจากการเป็น โรค SARS-CoV-1 มาดูพบว่ายังได้ผลอยู่ เรียกว่าตัว Sotrovimab มาจับกับส่วนที่ไม่มีการเปลี่ยนแปลง เรียกว่า Conserved Regions (จะเป็นส่วนคล้ายๆบริเวณข้อมือ ไม่ใช่ช่วงมือเหมือน receptor binding domain)
ในการทดลองที่แนบลิงค์ไป พบว่าสามารถป้องกันได้กับหลายๆสายพันธุ์ คุณหมอจะแนบเอกสารยาให้อ่านตามลิงค์ใต้คลิป สายพันธุ์อู่ฮั่น อัลฟ่า แกมม่า เดลต้า เดลต้าพลัส ไอโอต้า เบต้า แลมป์ด้า มิว รวมถึง Omicron ด้วย ขณะนี้จึงเป็นที่มาของการใช้ยาตัวนี้เป็นยาหลักในรักษา ถึงแม้ว่า Omicron จะอาการไม่รุนแรงแต่จากการที่ Omicron แพร่กระจายได้เร็ว จะทำให้มีจำนวนคนป่วยมากขึ้น และส่วนหนึ่งในคนป่วยก็จะมีอาการรุนแรง และคนที่ไม่สามารถตอบสนองกับวัคซีนได้ เช่น ภูมิต้านทานที่บกพร่องไป คนที่กินยากดภูมิ หลังจากฉีดวัคซีนแล้ว ไม่สามารถสร้าง antibody ไม่สามารถมีการตอบสนองที่ดีได้ จึงเป็นที่มาของการทดลองใช้ยา Sotrovimab กับคนไข้กลุ่มนี้ โดยฉีดเข้าไปตั้งแต่ก่อนติดโควิด และวางแผนว่าจะฉีด 2 เข็ม แต่กำลังดูความเหมาะสมว่าจะฉีดห่างกันเป็นระยะเวลาเท่าไหร่ โดยทั่วไปจะมี Half-Life (ค่าครึ่งชีวิต) ทั่วๆไปค่าครึ่งชีวิตของ IgG อยู่ที่ 21 วัน หมายถึง ตอนแรกมี 100 ครึ่งชีวิตก็จะเหลือ 50 อีกครึ่งชีวิตก็จะเหลือ 25 ไปเรื่อยๆ
ส่วนตัว Sotrovimab เป็น immunoglobulin G ชนิดที่ 1 เป็นแบบ kappa และมีการ modify Fc receptor คือ เวลาที่เรามี antibody ที่เป็น IgG ลักษณะจะเหมือนตัว Y แล้วมีขา บริเวณขาเรียกว่า Fc receptor ตัวนี้จะบ่งบอกว่า ตัว antibody จะถูกกำจัดไปจากร่างกายเร็วหรือช้า เขามีการเปลี่ยนแปลงตรง Fc receptor ตรงนี้ เรียกว่า Ls modification จะทำให้ antibody ตัวนี้อยู่ได้นานขึ้น จะมี Half-Life ที่ 50 วัน ซึ่งเป็นสิ่งที่ดีมาก แล้วเราคิดว่าการฉีด 2 เข็มด้วยระยะห่างที่เหมาะสม จะสามารถป้องกันได้นานถึง 6 เดือน ตอนนี้กำลังดูระยะห่างระหว่างเข็มว่า 3 เดือน จะเหมาะสมหรือไม่หรือจะต้องเร็วกว่าหรือไม่ ส่วนขนาดที่ใช้ อยู่ที่ 500 มิลลิกรัม และสามารถให้ได้คนที่ 12 ปีขึ้นไป และมีน้ำหนักเกิน 40 กิโลกรัมขึ้นไปด้วย (จะไม่แนะนำกับบุคคลที่อยู่นอกเหนือกฎเกณฑ์นี้เพราะไม่มีงานวิจัยรับรอง)
นอกจากนี้ตัว Sotrovimab ยังโผล่เข้ามาอยู่ในทางเดินหายใจของคนได้ดีขึ้น ดังนั้นอาจจะป้องกันการติดได้ด้วย ไม่ใช่การเกิดอาการเท่านั้น ทำให้หลั่งออกมาจากทางเยื่อหุ้มทางเดินหายใจเหมือน IgA
Sotrovimab จะไม่ถูกกำจัดผ่านไต หรือเอนไซม์ในตับกำจัดออก ดังนั้นคนที่เป็นโรคตับ ไต น่าจะใช้ได้ผลด้วยเช่นกันโดยไม่มีผลข้างเคียงเพิ่มเติม ในทางปฏิบัติคุณหมอก็ใช้ตัวนี้โดยยังไม่เจอความผิดปกติใดๆ
แล้วคนไข้ที่ตั้งครรภ์ อย่างที่เราทราบกันการให้ IgG สามารถผ่านรกไปสู่ทารกในครรภ์ได้ ดังนั้นถ้าให้ Sotrovimab ขณะตั้งครรภ์ ก็อาจได้รับผลประโยชน์ในการป้องกันไปสู่ทารกได้ แต่ไม่รู้ว่าผลจะดีหรือไม่ เพราะยังไม่มีการทดลอง หากคุณหมอต้องการใช้ ควรปรึกษากับคนไข้ให้ดีก่อน
ในเมืองไทยควรจะนำเข้าตัว Sotrovimabให้เร็วที่สุด เพราะเชื้อนี้สามารถแพร่ได้เร็ว ขณะนี้ในรัฐแมสซาชูเซตส์ที่คุณหมออยู่ เกือบทั้งหมดเป็นสายพันธุ์ Omicron คนที่ป่วยมักจะเป็นคนที่ภูมิต้านทานไม่ค่อยขึ้น คนที่ปลูกถ่ายปอด เป็นต้น
ในอนาคตมีออกมาแล้วแต่ยังไม่ได้นำมาใช้ในทางคลีนิค เราสังเคราะห์ S2 trap (กับดัก)ขึ้นมา พอเราฉีดเข้าไปในร่างกาย เชื้อจะเข้าไปจับกับ S2 trap ก็จะไปไหนไม่ได้ก็จะถูกร่างกายเราขับทิ้งออกไป ไม่ว่าไวรัสจะกลายพันธุ์ไปอย่างไร จะต้องจับกับ enzyme นี้ให้ได้ จึงจะสามารถเข้าไปในร่างกายเราได้
ดังนั้นประเทศไทยควรจะรีบนำเข้า Sotrovimab แทนที่ตัวอื่น เพราะป้องกันได้ทุกสายพันธุ์
การฉีดวัคซีนยังยั่งยืนกว่า การฉีด Sotrovimab ก็ไม่สามารถอยู่ได้ตลอดไป และมีปริมาณจำกัด ยังมีอีกหลายคนไม่สามารถเข้าถึงได้
▪ สรุปเนื้อหาในคลิปโดย:
Pattaraporn Sovarattanaphong & The ATK Gang
▪ ที่มา:
[Doctor Tany]: https://youtu.be/FWaV4cnvQ-0
Tany Thaniyavarn, MD
▪เอกสารนี้เป็นการสรุปความที่ได้จากการฟังการบรรยาย มีวัตถุประสงค์ในการจัดทำขึ้นเพื่อเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของผู้ที่บกพร่องทางการได้ยิน และผู้ที่รักในการอ่านเท่านั้น ไม่สามารถนำไปใช้อ้างอิงเป็นหลักฐานทางวิชาการได้ และห้ามนำไปทำซ้ำ ดัดแปลง บางส่วนหรือทั้งหมด และห้ามนำไปเผยแพร่ต่อสาธารณชน นอกจากจะได้รับอนุญาตจากผู้ผลิตคลิปเป็นลายลักษณ์อักษรแล้วเท่านั้น
▪ท่านสามารถรับชมการบรรยายจากคลิปเสียงต้นฉบับได้ กรุณากดที่ลิงก์ ตรงหัวข้อ "ที่มา" ด้านบนค่ะ
คณะผู้จัดทำ
