12.21 2021 | "Omicron กำลังมา ฉีดวัคซีนตอนนี้ หรือจะรอก่อนดี"
💁♂️ คลิปนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของคุณหมอที่จะอธิบายตามตรรกะทางภูมิคุ้มกันวิทยา ส่วนของการตัดสินใจขึ้นอยู่กับวิจารณญานของแต่ละท่านเอง
สิ่งแรกที่ต้องทำความเข้าใจ การฉีดวัคซีนเพื่อกระตุ้นภูมิ ไม่ว่าจะเป็น เข็ม 3 เข็ม 4 เข็ม 5 หรือจะมากกว่านั้น ภูมิต้านทานก็จะขึ้นถึงจุดหนึ่งแล้วภูมิก็จะตกลง ภูมิต้านทานนั้นคือ antibody ซึ่งเป็นโปรตีนที่ลอยไปลอยมาอยู่ในเลือดแล้วข้าไปสู่ระบบน้ำเหลือง แล้วไปตามส่วนต่างๆของร่างกาย
ภูมิต้านทานส่วนนี้จะต้องลดลง (ถ้าไม่ลดลง ถึงจะคิดว่ามันมีปัญหา) โปรตีนเหล่านี้ต้องมีตัวกระตุ้นถึงจะออกมา ถ้าไม่มีตัวกระตุ้น มันจะต้องหายไปถ้าสูงอยู่ตลอดเวลาแสดงว่าท่านเป็นโรค
ภูมิต้านทานของเรา ถ้าจะกล่าวถึงเฉพาะระบบ antibody จะมีเซลส์ๆหนึ่งเรียกว่า B cell จะมีหน้าที่ในการกลายไปเป็น cell ที่ผลิต antibody ตัวนี้เรียกว่า plasma cell หลังจาก B cell ทำหน้าที่เสร็จแล้ว จะไม่มีจำนวนเยอะอยู่ตลอดเวลา เพราะเป็นการสิ้นเปลืองทรัพยากรโดยใช่เหตุ ร่างกายเราจะได้นำพลังงานไปใช้ทางด้านอื่นดีกว่ามาสร้าง antibody เพียงอย่างเดียว
แต่ร่างกายเรายังสามารถป้องกันศัตรูที่เข้ามาในร่างกาย โดยร่างกายเราจะมีระบบ memory B cell เวลาที่เขาทำหน้าที่เรียบร้อยแล้ว เขาก็จะกลายเป็น memory B cell ส่วน B cell ตัวอื่นๆก็จะลดบทบาท หรือตายไป
ปริมาณ antibody ซึ่งสร้างจาก plasma cell ก็จะแบ่งเป็นอายุสั้น ทำหน้าที่เสร็จ เจอสิ่งแปลกปลอม กำจัดเสร็จก็จะหายไป และแบบอายุยาว จะไปซ่อนตัวส่วนใหญ่อยู่ในไขกระดูก คอยปล่อย antibody ต่ำๆออกมา นิดๆหน่อยๆ
เมื่อเรากระตุ้น memory B cell ได้ ให้เกิดความจำที่ดีได้ เมื่อเกิดเชื้อจริงเข้ามาในร่างกาย ตัวนี้จะเพิ่มจำนวนมหาศาลอย่างรวดเร็วกลายเป็น cell ที่มีหน้าที่ผลิต antibody ก็คือ plasma cell นั่นเอง
เมื่อเรากระตุ้นด้วยวัคซีน วัคซีนจะอยู่ในร่างกายเราเพียงไม่กี่วัน spike protein ที่อยู่ในนั้นก็จะถูกร่างกายเรากำจัดออกไปไม่เหลืออะไร แล้วภูมิต้านทานจะสูงอยู่ช่วงหนึ่ง แล้วพอไม่มีอะไรไปยุ่งกับมัน มันก็จะตกลง แล้วถ้าท่านไปติดเชื้ออีกรอบ ภูมิต้านทานที่หายไปก็จะกลับมาใหม่
เราสามารถกระตุ้น memory B cell ได้โดยการฉีดวัคซีน และจะไม่หายไปเหมือน antibody ภูมิคุ้มกันแบบ Long-Lived Plasma cells ที่อายุยืนจะอยู่กับเราไปได้ตลอดชีวิต เขาศึกษาโดยการนำไขกระดูกของผู้ป่วยอายุ 60-70 ปี ที่เปลี่ยนข้อสะโพก พบว่ายังมีภูมิคุ้มกันแบบ Long-Lived Plasma cells ของวัคซีน MMR เป็นวัคซีนป้องกันโรคหัด (Measles) คางทูม (Mumps) และหัดเยอรมัน (Rubella) ที่ฉีดตั้งแต่ตอนเด็กๆ ก็ยังคงอยู่
ดังนั้นถ้าเราสามารถกระตุ้น memory B cell กับ plasme cell ได้ ท่านก็จะมีความทรงจำที่สร้าง antibody ขึ้นมาเมื่อไหร่ก็ได้ เมื่อท่านเจอเชื้อ คุณหมอคิดว่าการที่เราฉีดเข้าไปตั้งแต่ตอนนี้จะส่งเสริมให้ memory B cell ของท่านมีความแข็งแกร่งสูงขึ้น มีโอกาสสร้างความทรงจำที่ดีขึ้น การตอบสนองจะดีขึ้นตั้งแต่ตอนนี้เลย
แต่ถ้ารอ ถ้าโชคดีท่านมีความแข็งแกร่งของ memory B cell ที่ดีอยู่แล้วก็ไม่มีปัญหา แต่ถ้าความทรงจำท่านไม่ดี แล้วท่านไม่กระตุ้นด้วยวัคซีน หากท่านไปเจอเชื้อก่อนที่จะได้รับวัคซีน ท่านก็อาจมีปัญหาได้ และหากท่านรอให้มีการระบาดมากๆ แล้วค่อยจองเพื่อที่จะฉีดวัคซีนในช่วงนั้น วัคซีนอาจมีไม่เพียงพอ ท่านอาจไม่สามารถจองวัคซีนได้ทัน
นอกจากนี้ ยังมีภูมิคุ้มกันของร่างกายที่เหนือไปกว่า antibody นั่นคือแบบ เซลส์ หรือ T cell immunity ที่มีหลายๆชนิด แล้ว T cell จะมีความจำเหมือนกัน แล้ว T cell จะเก่งมากในการทำให้เรามีอาการไม่รุนแรงได้ เพราะเป็นปราการด่านสุดท้ายในการทำให้ร่างกายเรามีอาการไม่รุนแรง ถ้าเรากระตุ้น T cell ได้
T cell มีความสามารถในการจดจำเชื้อที่แตกต่างไปจาก B cell (จะเห็นเฉพาะตัว spike protein เพียงส่วนเดียว ) แต่ T cell มีความสามารถในการจดจำเชื้อ โดยการปรับเปลี่ยนวิธีการรับรู้บางอย่างได้ จากคลิปก่อนๆคุณหมอเคยกล่าวไว้ว่า มีการตรวจกับสายพันธุ์ omicron พบว่า T cell สามารถเห็น cell ที่ติด omicron อยู่ เขายังสามารถจำได้ ซึ่ง T cell สามารถกระตุ้นได้ด้วยวัคซีน มีงานวิจัยที่คุณหมอเคยแนบลิงค์ไว้ให้หลายงานวิจัยในคลิปก่อนๆ สามารถติดตามดูได้
ดังนั้นส่วนตัวคุณหมอคิดว่าถ้าทำให้ร่างกายของเรา มีภูมิคุ้มกัน แบบ T cell มี memory cell, memory B cell, Long-Lived plasma cell อยู่ในร่างกายและทำให้เกิดขึ้นได้ เราไม่สามารถรู้ได้ว่ามันเกิดขึ้นมาหรือยัง เราต้องฉีดเข้าไปถึงจะมีโอกาสที่ทำให้เกิดเช่นนั้นได้
ถามว่าฉีดเยอะเกินไปก็ไม่เกิดอะไร ไม่ทำให้เกิดอันตราย โดยส่วนตัวคุณหมอทางทฤษฎีก็ไม่ทำให้เกิดอะไร
ในคลิปต่อๆไปคุณหมอจะพูดเรื่องการฉีดวัคซีนเยอะๆจะทำให้เกิดเป็นโรคมะเร็ง โรคภูมิต้านทานต่อตัวเองจริงหรือไม่ ในทางทฤษฎีมีอะไรบ้าง หลักฐานทางการแพทย์มีอะไรบ้าง ซึ่งคุณหมอเคยพูดไว้เมื่อคลิปก่อนๆแล้ว และคุณหมอยังยืนยันความคิดเดิม โดยส่วนตัวคุณหมอก็ยังจะฉีดต่อไปอยู่ดี
การตัดสินใจจะฉีดหรือไม่ เป็นการตัดสินใจส่วนตัว คุณหมอมาอธิบายในฐานะในผู้ที่เข้าใจในระบบภูมิคุ้มกันวิทยา คุณหมอคิดว่าฉีดก่อนจะดีกว่า เวลาที่ฉีดก็จะฉีดตามระยะเวลาไม่ได้ฉีดตามภูมิคุ้มกัน เพราะ B cell ไม่ได้สัมพันธ์กับ T cell ซึ่งการตรวจแบบ T cell จะตรวจเฉพาะในแลป ไม่ได้รับตรวจให้คนทั่วไป แล้วเราก็สามารถกระตุ้นได้ และจะกระตุ้นเยอะ ก็ไม่ทำให้เกิดปัญหาด้วย
▪ สรุปเนื้อหาในคลิปโดย:
Pattaraporn Sovarattanaphong & The ATK Gang
▪ที่มา:
[Doctor Tany]: https://youtu.be/cqyqmzJdsbA
Tany Thaniyavarn, MD
▪เอกสารนี้เป็นการสรุปความที่ได้จากการฟังการบรรยาย มีวัตถุประสงค์ในการจัดทำขึ้นเพื่อเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของผู้ที่บกพร่องทางการได้ยิน และผู้ที่รักในการอ่านเท่านั้น ไม่สามารถนำไปใช้อ้างอิงเป็นหลักฐานทางวิชาการได้ และห้ามนำไปทำซ้ำ ดัดแปลง บางส่วนหรือทั้งหมด และห้ามนำไปเผยแพร่ต่อสาธารณชน นอกจากจะได้รับอนุญาตจากผู้ผลิตคลิปเป็นลายลักษณ์อักษรแล้วเท่านั้น
▪ท่านสามารถรับชมการบรรยายจากคลิปเสียงต้นฉบับได้ กรุณากดที่ลิงก์ ตรงหัวข้อ "ที่มา" ด้านบนค่ะ
คณะผู้จัดทำ
